Zapylacze
Pasy słonecznikowe dla zapylaczy — funkcje i zakładanie
Jak pasy śródpolne z udziałem słonecznika wpływają na dostępność pożytku dla pszczół i dzikich owadów. Dobór szerokości i gatunków towarzyszących.
Czytaj dalej →
Rolnictwo prośrodowiskowe
Pasy słonecznikowe jako wsparcie dla owadów zapylających
Polowe pasy z udziałem słonecznika i roślin towarzyszących stanowią praktyczne narzędzie w ochronie bioróżnorodności. Na tej stronie zebrano informacje o planowaniu, zakładaniu i gatunkach stosowanych w pasach śródpolnych na terenie Polski.
Najnowsze artykuły
Zasoby tematyczne
Artykuły dotyczące doboru roślin, terminów siewu i lokalnych uwarunkowań środowiskowych w Polsce.
Gatunki roślin
Rośliny towarzyszące słonecznikowi w pasach śródpolnych
Facelia, koniczyna aleksandryjska, gryka i inne gatunki stosowane razem ze słonecznikiem. Właściwości pożytkowe i agrotechniczne.
Czytaj dalej →
Planowanie
Planowanie śródpolnych pasów ochronnych — lokalizacja i agrotechnika
Wybór miejsca, szerokości pasa, terminu siewu i wariantów płodozmianowych. Wymagania w ramach polskich programów rolnośrodowiskowych.
Czytaj dalej →
Kontekst rolniczy
Dlaczego pasy śródpolne zyskują na znaczeniu
Intensyfikacja produkcji rolniczej w Polsce w ostatnich dekadach ograniczyła powierzchnię siedlisk pożytkowych dostępnych dla pszczół i dzikich owadów zapylających. Pasy śródpolne stanowią jeden ze sposobów uzupełniania tego deficytu bez konieczności trwałego wyłączania gruntów z użytkowania rolnego.
Słonecznik (Helianthus annuus) należy do roślin o wysokiej wartości pożytkowej — jeden kwiatostan dostarcza nektaru przez kilka dni. W połączeniu z facelią lub koniczyną w pasie śródpolnym wydłuża się okres dostępności pokarmu dla owadów, co ma znaczenie szczególnie w lipcu i sierpniu, gdy wiele upraw polnych już nie kwitnie.
Pasowe nasadzenia są ujęte w kilku wariantach działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego (PROW 2014–2020 i Plan Strategiczny WPR 2023–2027), co umożliwia uzyskanie dopłat do ich zakładania.
Podstawowe informacje
Kluczowe aspekty pasów słonecznikowych
01
Szerokość pasa
Pasy o szerokości od 3 do 6 metrów uznawane są za minimalną skuteczną szerokość. Węższe pasy są łatwiejsze w utrzymaniu, jednak ograniczają różnorodność mikrośrodowiska.
02
Termin siewu
Słonecznik wysiewa się w Polsce od końca kwietnia do początku maja, gdy temperatura gleby przekracza 8–10°C. Zbyt wczesny siew skutkuje nierównomiernym wschodem.
03
Lokalizacja na działce
Pasy najkorzystniej lokalizować wzdłuż długich granic pól, dróg śródpolnych lub zadrzewień. Ekspozycja południowa lub wschodnia wspomaga kwitnienie i aktywność owadów.
04
Mieszanka gatunków
Jednogatunkowe pasy słonecznikowe kwitną jednorazowo. Domieszka facelii, gryki lub koniczyny wydłuża okres pożytkowy i zwiększa atrakcyjność dla różnych grup zapylaczy.
05
Programy wsparcia
W Polsce pasy śródpolne mogą być zakładane w ramach działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego WPR. Szczegółowe warunki określa ARiMR, a dokumentację prowadzi się w systemie teleinformatycznym.
06
Ochrona pasa
W trakcie kwitnienia pas powinien pozostawać nienaruszony. Po zbiorach słonecznika część łodyg warto pozostawić jako zimowe schronienie dla owadów gniazdujących w szczelinach.
Formularz kontaktowy
Pytania dotyczące treści serwisu można kierować przez poniższy formularz.